Aşılama Tedavisi (IUI) – Kimlere Uygundur? | İstanbul Şişli
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi planı hekim değerlendirmesi ile belirlenir.
Aşılama tedavisi (IUI), uygun hasta grubunda gebelik şansını artırmak için uygulanan ilk basamak yardımcı üreme yöntemlerinden biridir. Doğru basamağı belirlemek için yaş, infertilite süresi, yumurtalık rezervi ve sperm parametreleri birlikte değerlendirilir.
Önemli:
Aşılama her çifte uygun değildir. Öncesinde
infertilite tedavi planlaması (kısırlık değerlendirmesi)
ile hangi basamağın doğru olduğu netleştirilmelidir.
Uygun olmayan durumlarda tüp bebek tedavisine zamanında geçiş
gebelik şansını artırabilir.
Ads uyumlu yaklaşım:
Amaç; uygun hastada kısa ve kontrollü bir basamakla ilerlemek ve başarı olasılığı düşükse
zaman kaybetmeden doğru basamağa geçmektir.
Aşılama Tedavisi (IUI) Nedir?
Aşılama (Intrauterin Inseminasyon – IUI), erkekten alınan spermlerin laboratuvar ortamında hazırlanarak en hareketli ve kaliteli olanlarının ince bir kateter yardımıyla rahim içine verilmesidir. İşlem genellikle ağrısızdır ve çoğu zaman anestezi gerektirmez.
İşlem süresi:
Aşılama işlemi çoğu hastada 5–10 dakika sürer. Sonrasında genellikle 10–20 dakika
kısa dinlenme yeterlidir (hekim önerisine göre değişebilir).
Aşılama Tedavisi Nasıl Yapılır?
- Ön değerlendirme: Kadın ve erkek birlikte değerlendirilir (yumurtlama, tüpler, spermiogram).
- Yumurtalıkların uyarılması: Uygun hastalarda hafif protokol ile 1–2 folikül hedeflenir.
- Takip: Ultrason ve gerekirse hormon testleri ile en uygun zaman belirlenir.
- Çatlatma iğnesi: Zamanlama için gerektiğinde uygulanır.
- Sperm hazırlığı: Laboratuvarda yıkama/seleksiyon ile en kaliteli spermler seçilir.
- Aşılama işlemi: Spermler rahim içine verilir.
- Gebelik testi: 12–14 gün sonra kanda β-hCG testi yapılır.
Zamanlama:
Çatlatma iğnesi uygulandıysa aşılama genellikle 24–36 saat içinde (sıklıkla 35–36 saat civarı) planlanır.
Doğru zamanlama başarıyı belirleyen önemli faktörlerdendir.
Pratik teknik not:
İşlem öncesi rahim ağzı/vajinal bölge temizliğinde kullanılan bazı güçlü antiseptik solüsyonlar sperme zarar verebilir.
Bu nedenle hazırlık basamakları hekim ve merkez protokolüne göre planlanır.
Aşılama Tedavisi Size Uygun mu? Hızlı Değerlendirme
Aşağıdaki koşullar mevcutsa, hekim değerlendirmesi sonrası aşılama ilk basamak olarak düşünülebilir:
- 35 yaş altı olmak (genel bir eşik olup kişiye göre değişebilir)
- En az bir tüpün açık olması
- Hafif erkek faktörü (sperm sayısı/hareketinde hafif azalma)
- İnfertilite süresinin görece kısa olması
Bu kriterler uygun değilse (ör. tüplerin kapalı olması, ciddi erkek faktörü, ileri yaş, belirgin rezerv düşüklüğü gibi), gebelik şansını artırmak için tüp bebek tedavisine zamanında geçiş daha doğru olabilir.
Aşılama Tedavisi Kimlere Uygundur?
- Açıklanamayan infertilite
- Hafif erkek faktörü
- Yumurtlama problemleri
- Servikal faktör
- Hafif endometriozis (hekim değerlendirmesi ile)
Yumurtlama sorunları, yaş ve rezerv gibi kadın faktörleri hakkında daha detaylı bilgi için Kadın İnfertilitesi sayfası incelenebilir.
Uygun olmayabileceği durumlar:
Tüplerin kapalı olması, ciddi erkek faktörü, ileri yaş ve belirgin yumurtalık rezervi düşüklüğü gibi durumlarda
tüp bebek tedavisi daha doğru bir seçenek olabilir.
Aşılama (IUI) İşe Yarar mı? Hangi Durumlarda Daha Anlamlıdır?
Aşılama, her çifte aynı ölçüde fayda sağlamaz. Genellikle hafif erkek faktörü, servikal faktör, yumurtlama problemi veya açıklanamayan infertilite gibi durumlarda, doğru hasta seçimiyle anlamlı bir seçenek olabilir.
Buna karşılık; tüplerin kapalı olması, ciddi erkek faktörü, ileri yaş ve belirgin yumurtalık rezervi düşüklüğü gibi durumlarda başarı olasılığı düşebileceğinden, zaman kaybetmeden tüp bebek basamağı daha uygun görülebilir.
Aşılama Başarı Oranı Kaçtır?
- Her denemede ortalama başarı: %10–15 (kişiye göre değişebilir)
- Yaş arttıkça başarı oranı azalabilir
- Doğru hasta seçimi ve doğru zamanlama başarıyı etkiler
Klinik yaklaşım:
Değerlendirmede aşılama ile başarı olasılığı düşük görünüyorsa,
zaman kaybetmemek adına
tüp bebek basamağı erken planlanabilir.
Aşılama Kaç Kez Denenmelidir?
Genellikle 2–3 deneme önerilir. Gebelik elde edilemezse, tedavi planı yeniden değerlendirilir ve çoğu çift için bir sonraki basamak olarak tüp bebek tedavisine geçiş gündeme gelebilir.
Aşılama Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?
- İşlem sonrası kısa süreli dinlenme yeterlidir
- Ağır egzersiz ve aşırı sıcak (sauna/hamam) kısa süreli kısıtlanabilir
- Doktorun önerdiği ilaçlar düzenli kullanılmalıdır
- Gebelik testi önerilen zamanda yapılmalıdır
Aşılama (IUI) Hakkında Sık Sorulan Sorular
Aşılama ağrılı bir işlem midir?
Aşılama tedavisi ne kadar sürer?
Çatlatma iğnesinden sonra aşılama ne zaman yapılır?
Aşılama sonrası istirahat gerekir mi?
Aşılama kısırlık yapar mı?
Aşılama sonrası gebelik ne zaman belli olur?
Aşılama başarısız olursa ne yapılır?
Size uygun tedavi hangisi?
Aşılama mı, tüp bebek mi sizin için daha doğru? Kişisel değerlendirme için bizimle iletişime geçin.
Bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi planı hekim değerlendirmesi ile belirlenir.
Hazırlayan: Prof. Dr. Birol Vural & Prof. Dr. Fisun Vural | Medikal kontrol: Kadın Hastalıkları ve Doğum | Son güncelleme: 03.02.2026
Yorumlar (0)
Yazıya ilk yorumu siz yazarak düşüncelerinizi diğer kullanıcılarla paylaşabilirsiniz.