Piezoelektrik ICSI Nedir?
Fertilizasyon Başarısızlığında Mikroenjeksiyonun Rolü

Tüp bebek tedavisinde fertilizasyon (döllenme) aşaması, tedavinin başarısını doğrudan etkileyen en kritik basamaklardan biridir. Mikroenjeksiyon (ICSI) tekniği, özellikle erkek faktörüne bağlı infertilite olgularında standart yaklaşım haline gelmiştir. Ancak bazı hastalarda, teknik olarak doğru uygulanan ICSI’ye rağmen fertilizasyon başarısızlığı görülebilmektedir.

Bu noktada gündeme gelen yöntemlerden biri de Piezoelektrik ICSI (Piezo-ICSI) tekniğidir.

Fertilizasyon Başarısızlığı Nedir?

Fertilizasyon başarısızlığı, mikroenjeksiyon sonrasında oositlerin hiç döllenmemesi veya beklenenden belirgin şekilde düşük döllenme oranı elde edilmesi durumudur. Bu tablo, özellikle daha önce fertilizasyon problemi yaşamamış hastalarda görüldüğünde altta yatan nedenlerin ayrıntılı olarak değerlendirilmesini gerektirir.

Piezo-ICSI (Piezoelektrik Mikroenjeksiyon) Nedir?

Piezo-ICSI, klasik ICSI’nin bir varyasyonu olup, enjeksiyon sırasında pipetin ilerlemesi için mekanik basınç yerine kontrollü piezoelektrik titreşimlerin kullanıldığı bir tekniktir.

Bu yöntem bir oosit aktivasyon tekniği değildir. Yani Piezo-ICSI, AOA (artificial oocyte activation) ile karıştırılmamalıdır. Tanımladığı şey, doğrudan enjeksiyonun nasıl yapıldığıdır.

Klasik ICSI ile Piezo-ICSI Arasındaki Temel Fark

Klasik ICSI’de, oolemma’nın geçilmesi sırasında mekanik kuvvet uygulanır. Bu durum özellikle oosit kalitesinin sınırlı olduğu hastalarda oosit dejenerasyonu riskini artırabilir.

Piezo-ICSI’de ise:

• Oolemma daha kontrollü geçilir
• Mekanik stres azalır
• Oosit bütünlüğü daha iyi korunabilir

Fertilizasyon Başarısızlığı ile Piezo-ICSI İlişkisi

Bazı fertilizasyon başarısızlıklarında temel sorun, spermin oosite verilmesinden ziyade enjeksiyon sırasında oositin yapısal olarak zarar görmesidir.

Bu durum özellikle:

• İleri yaş hastalarda
• Düşük oosit sayısı olan olgularda
• Daha önce ICSI sonrası oosit kaybı yaşanan çiftlerde

daha belirgin hale gelir.

Piezo-ICSI, fertilizasyon başarısızlığını doğrudan tedavi etmez; ancak enjeksiyon sırasında oosit hasarını azaltarak daha fazla oositin fertilizasyon şansına sahip olmasını sağlayabilir.

Mikroenjeksiyon tekniği doğru uygulandığı halde fertilizasyonun gerçekleşmediği bazı olgularda, sorun enjeksiyon yönteminden ziyade oosit aktivasyon süreci ile ilişkili olabilir. Bu tür durumlarda, enjeksiyon tekniğinden bağımsız olarak değerlendirilen yaklaşımlar gündeme gelir. Bu konuyu ayrıntılı olarak ele aldığımız fertilizasyon başarısızlığı ve oosit aktivasyonu (AOA) başlıklı yazımızda, hangi durumlarda aktivasyon desteklerinin düşünülebileceğini ayrıntılı şekilde anlattık.

Bununla birlikte günümüzde, enjeksiyon tekniğinin ötesinde, embriyo ve sperm değerlendirmesinde karar kalitesini destekleyen yaklaşımlar da önem kazanmaktadır. Bu kapsamda ele aldığımız tüp bebekte yapay zeka destekli embriyo ve sperm seçimi yaklaşımları, bazı olgularda klinik ekibe ek veri sağlayabilir.

2024 Fertility and Sterility Bulguları

2024 yılında Fertility and Sterility dergisinde yayımlanan çok merkezli kardeş oosit karşılaştırmalı çalışmalarda, Piezo-ICSI ile klasik ICSI karşılaştırılmıştır.

Bu çalışmalarda Piezo-ICSI:

• Daha düşük oosit dejenerasyon oranı
• Daha yüksek fertilizasyon oranı

ile ilişkili bulunmuştur. Ancak canlı doğum oranları açısından rutin kullanım lehine kesin bir üstünlük gösterilmemiştir.

Piezo-ICSI Her Hastaya Uygun mudur?

Hayır.

Piezo-ICSI, özellikle enjeksiyon sırasında oosit hasarı riski yüksek olduğu düşünülen seçilmiş hasta gruplarında değerlendirilmelidir. Avrupa İnsan Üreme ve Embriyoloji Derneği (ESHRE) rehberlerinde de belirtildiği üzere, ileri laboratuvar teknikleri hasta bazlı endikasyonlarla uygulanmalıdır.

Sonuç

Fertilizasyon başarısızlığı, tüp bebek tedavisinin en karmaşık sorunlarından biridir. Piezo-ICSI, bu sorunun çözümünde tek başına bir tedavi değil; enjeksiyon tekniğini optimize eden bir araçtır.

Doğru hastada ve deneyimli embriyologlar tarafından uygulandığında, mikroenjeksiyon sürecini daha nazik ve kontrollü hale getirebilir.