Azospermi Nedir?

Azospermi, semen (meni) analizinde hiç sperm hücresi görülmemesi durumudur. Tanının doğru konması için çoğunlukla en az iki ayrı semen analizi ile doğrulama ve klinik değerlendirme gerekir. Azospermi, erkek infertilitesinin önemli bir nedenidir; ancak günümüzde uygun olgularda sperm elde etme yöntemleri ile tüp bebek (ICSI) tedavisi planlanabilir.

Azospermi Türleri

• Obstrüktif azospermi: Testiste sperm üretimi olabilir; ancak epididim/vas deferens gibi kanallarda tıkanıklık nedeniyle sperm meni içine çıkamaz.
• Non-obstrüktif azospermi: Testiste sperm üretimi azalmıştır veya yoktur. Genetik nedenler, hormonal dengesizlikler veya testis dokusu hasarı rol oynayabilir.

Belirtiler ve Ne Zaman Şüphelenilir?

Azospermi çoğu zaman belirgin bir şikayet olmadan, çocuk sahibi olamama nedeniyle yapılan tetkiklerle ortaya çıkar.

• Gebelik elde edilememesi
• Testis boyutunda küçülme (bazı non-obstrüktif olgularda)
• Düşük testosteron belirtileri (libido azalması, enerji düşüklüğü gibi)

Tanı ve Değerlendirme

Azospermide amaç; doğru sınıflandırma yaparak en etkili tedavi planını oluşturmaktır.

Erkek infertilitesi değerlendirmesinin tüm basamaklarını ve tedavi seçeneklerini İnfertilite Tedavisi sayfamızda özetledik.

Cerrahi Sperm Elde Etme Yöntemleri (PESA, TESA, TESE, Mikro-TESE)

PESA (Perkütan Epididimal Sperm Aspirasyonu)

Epididimden ince iğne ile sperm aspirasyonu yapılır. Genellikle lokal anestezi ile, ayaktan uygulanabilir. Daha çok obstrüktif azospermi olgularında gündeme gelir.

TESA (Testiküler Sperm Aspirasyonu)

Testis dokusuna ince iğne ile girilerek sperm elde edilmeye çalışılır. Uygun olgularda pratik bir yöntem olabilir.

TESE (Testiküler Sperm Ekstraksiyonu)

Testisten küçük bir doku örneği alınır ve laboratuvarda sperm aranır. Bazı olgularda TESA’ya göre daha fazla doku örneklemesi sağlayabilir.

Mikro-TESE (Mikroskopik Testiküler Sperm Ekstraksiyonu)

Mikroskop altında, sperm üretimi olma ihtimali daha yüksek alanların seçilerek örneklenmesidir. Özellikle non-obstrüktif azospermi olgularında sperm bulma olasılığını artırmaya yardımcı olabilir ve gereksiz doku kaybını azaltmayı hedefler.

Hormonal Yaklaşım

Bazı non-obstrüktif olgularda hormonal dengesizlikler sperm üretimini olumsuz etkileyebilir. Hekimin uygun görmesi halinde hormonal düzenleme ile tedavi planı kişiye özel yapılır.

Genetik Değerlendirme

Azosperminin bazı formlarında genetik nedenler önemli rol oynar. Klinefelter sendromu veya Y kromozomu AZF delesyonları gibi durumlar hem sperm elde etme stratejisini hem de olası kalıtım riskini etkileyebilir. Bu nedenle uygun olgularda genetik danışmanlık planlanır.

Başarıyı Etkileyen Faktörler

• Azospermi tipi (obstrüktif / non-obstrüktif)
• Testis hacmi ve muayene bulguları
• FSH/LH/testosteron gibi hormon değerleri
• Genetik sonuçlar
• Seçilen yöntem (PESA/TESA/TESE/Mikro-TESE) ve laboratuvar deneyimi

Obstrüktif azospermide sperm elde etme şansı genellikle daha yüksektir. Non-obstrüktif olgularda ise bireysel farklılıklar belirgindir; Mikro-TESE bazı hastalarda avantaj sağlayabilir.

Sık Sorulan Sorular

Azospermi kesin kısırlık mıdır?

Hayır. Azospermi, menide sperm görülmemesidir. Uygun olgularda cerrahi yöntemlerle sperm elde edilip ICSI ile gebelik şansı değerlendirilebilir.

Hangi yöntem bana uygun: PESA mı, TESA mı, TESE mi, Mikro-TESE mi?

Seçim; azospermi tipine, muayene ve hormon bulgularına, önceki girişimlere ve merkezin deneyimine göre kişiselleştirilir.

Mikro-TESE neden tercih edilir?

Özellikle non-obstrüktif azospermide, mikroskop altında daha hedefli örnekleme ile sperm bulma olasılığını artırmaya yardımcı olabilir.

Azospermi değerlendirmesinde hangi sayfaya bakabilirim?

Erkek ve kadın infertilitesi başlıklarıyla genel yaklaşım için: İnfertilite Tedavisi.

Sonuç ve Öneriler

Azospermi, erkek infertilitesinde önemli bir tanıdır. Obstrüktif/non-obstrüktif ayrımı ve kapsamlı değerlendirme sonrası uygun hastalarda PESA, TESA, TESE veya Mikro-TESE ile sperm elde edilerek tüp bebek (ICSI) planlanabilir. En doğru yaklaşım; çiftin tüm faktörleriyle birlikte kişiye özel yol haritası oluşturulmasıdır.