PGT-A Her Hastaya Gerekli mi? Ne Zaman Gerçekten Anlamlıdır?

Tüp bebek (IVF) sürecinde sık sorulan sorulardan biri şudur: “PGT-A yaptırmalı mıyım?” Bazı hastalar PGT-A’yı “başarıyı garanti eden” bir yöntem gibi düşünebilir; bazıları ise gereksiz bir işlem olduğundan endişe edebilir. Gerçekte PGT-A, her hastaya otomatik önerilen bir uygulama değildir; karar kişiye özel verilmelidir.

PGT-A nedir? (Kısa tanım)

PGT-A, embriyolarda kromozom sayısı ile ilgili bazı değişiklikleri değerlendirmeyi amaçlayan bir genetik tarama yaklaşımıdır. Amaç; uygun hastalarda transfer edilecek embriyoyu seçerken daha fazla bilgiye sahip olmak ve tedaviyi daha gerçekçi planlayabilmektir.

PGT-A’nın amacı “garanti” değil, doğru seçim ve doğru planlamadır

PGT-A’nın temel hedefi, her zaman “başarı oranını mucizevi şekilde artırmak” değildir. Bazı durumlarda PGT-A, yanlış beklentileri azaltmaya ve zaman kaybını önlemeye yardımcı olacak bir “karar destek” aracı gibi düşünülebilir. Çünkü tüp bebek başarısını; yalnızca embriyo değil, rahim içi koşullar, genel sağlık, yaş ve klinik hedefler de etkiler.

PGT-A her hastaya gerekli mi?

Hayır. PGT-A, her tüp bebek hastasında rutin olarak yapılması gereken bir uygulama değildir. En doğru karar; yaş, elde edilen embriyo sayısı, geçmiş tedavi öyküsü ve gebelik hedefleri birlikte değerlendirilerek verilir.

Hangi durumlarda PGT-A daha anlamlı olabilir?

PGT-A’nın değerlendirilmesi daha sık gündeme gelebilen bazı durumlar şunlardır:

• İleri yaş (özellikle yumurta kalitesi ve kromozomal risklerin arttığı yaş grupları)
• Tekrarlayan gebelik kaybı öyküsü
• Tekrarlayan tüp bebek başarısızlığı (klinik değerlendirmeye göre)
• Birden fazla embriyo elde edilen sikluslarda “seçim” ihtiyacının artması
• Spesifik klinik riskler veya genetik danışmanlık gerektiren durumlar (hekim değerlendirmesi ile)

Embriyo sayısı azsa PGT-A her zaman avantaj sağlar mı?

Bu konu hastadan hastaya değişir. Embriyo sayısı sınırlı olduğunda, PGT-A kararını verirken zamanlama, maliyet/yarar dengesi ve hedeflenen transfer planı birlikte düşünülmelidir. Bazı hastalarda PGT-A, planlamayı netleştirebilir; bazı hastalarda ise klinik yaklaşım farklı yönde şekillenebilir. Bu nedenle “tek doğru” yoktur.

PGT-A’nın sınırları: Bilinmesi gerekenler

• PGT-A gebelik garantisi değildir. Normal sonuç, her zaman kesin başarı anlamına gelmez.
• Embriyo gelişimi, laboratuvar koşulları ve transfer stratejisi sonuca etki eder.
• Mozaizm gibi durumlar yorumlamayı zorlaştırabilir; karar mutlaka klinik bağlamda verilmelidir.
• Sonuçların anlamı, hastanın yaşı ve klinik hedefi ile birlikte değerlendirilmelidir.

İleri yaşta PGT-A kararı neden daha sık gündeme gelir?

Yaş ilerledikçe yumurta kalitesi ve kromozomal risklerle ilgili olasılıklar değişebilir. Bu nedenle PGT-A kararı özellikle ileri yaş grubunda, tek bir teste değil; yaş + embriyo sayısı + geçmiş öykü + zamanlama birlikte değerlendirilerek verilmelidir. 40 yaş ve üzeri kadınlarda tüp bebek planlamasına daha geniş bir çerçeveden bakmak için 40 Yaş Üstü Kadınlar İçin Tüp Bebek Rehberi incelenmelidir.

En doğru karar nasıl verilir?

PGT-A kararı “herkese aynı” şekilde verilmez. En doğru yaklaşım; şu üç soruyu birlikte ele almaktır:

1. Hastanın yaşı ve yumurta kalitesi ile ilgili klinik tablo nedir?
2. Elde edilen embriyo sayısı ve transfer planı nasıl?
3. Öncelik daha hızlı sonuç mu, daha fazla deneme mi, daha seçici bir strateji mi?

PGT/PGT-A’nın teknik detayları ve genel çerçevesi için: Preimplantasyon Genetik Test (PGT) Sayfası üzerinden bilgi alabilirsiniz.

Bilgilendirme Notu: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi planı hekim değerlendirmesi ile belirlenir.